De SLRO Leerlijn Digitale Geletterdheid: waarom, hoe en vanuit welke visie?

De samenleving digitaliseert in hoog tempo. Leerlingen groeien op in een wereld waarin technologie, media en informatie overal aanwezig zijn. De nieuwe kerndoelen digitale geletterdheid maken duidelijk dat scholen een opdracht hebben: leerlingen voorbereiden op het leven, leren en werken in een digitale samenleving.

Waarom ontwikkelt de SLRO de Leerlijn Digitale Geletterdheid?

(De leerlijn en het visiedocument zijn te downloaden onderaan deze pagina)

Wat betekenen deze ontwikkelingen concreet voor de dagelijkse onderwijspraktijk? En welke eigen accenten legt het christelijk-reformatorisch onderwijs daarin? De nieuwe kerndoelen maken duidelijk dat digitale geletterdheid geen vrijblijvende toevoeging meer is, maar een verplicht onderdeel van het curriculum. Vanaf 2027 moeten scholen hier structureel aandacht aan besteden. Digitale geletterdheid wordt daarmee, naast taal en rekenen, een basisvaardigheid. Digitale geletterdheid krijgt daarmee in het christelijk-reformatorisch onderwijs een plaats binnen de vorming van leerlingen tot mensen die leren leven in afhankelijkheid van God, in verantwoordelijkheid voor de ander en met oog voor waarheid en rechtvaardigheid.

De nieuwe kerndoelen benadrukken dat leerlingen niet alleen leren werken met technologie, maar ook leren begrijpen hoe digitale systemen functioneren; leren creëren met digitale middelen en leren reflecteren op de impact van technologie op zichzelf en de samenleving.

Zonder een duidelijke opbouw bestaat het risico dat dit versnipperd gebeurt. De SLRO Leerlijn Digitale Geletterdheid zorgt daarom voor samenhang en richting. Leerlingen ontwikkelen stap voor stap kennis, vaardigheden én attitudes. Zo is er een doorgaande lijn ontstaan van groep 1 tot en met groep 8.

De inhoud: drie domeinen als basis

De kerndoelen zijn opgebouwd rond drie samenhangende domeinen:

  1. Praktische kennis en vaardigheden – het doelgericht gebruiken van digitale technologie;
  2. Ontwerpen en maken – het creëren van digitale producten en leren programmeren;
  3. De gedigitaliseerde wereld – het kritisch en verantwoord deelnemen aan de digitale samenleving.

Begrijpen hoe digitale systemen functioneren; leren creëren met digitale middelen en leren reflecteren op de impact van technologie op zichzelf en de samenleving.

Drie domeinen van digitale geletterdheid en de deelthema’s bij deze domeinen.

Deze indeling helpt scholen om digitale geletterdheid breed te benaderen. Het gaat niet alleen om vaardigheden, maar ook om inzicht en vorming.

Hoe is de leerlijn vormgegeven?

De SLRO Leerlijn Digitale Geletterdheid vertaalt deze kerndoelen naar de dagelijkse praktijk. Meer dan een jaar is een werkgroep met onderwijsprofessionals van Driestar educatief en KOC en een drietal leerkrachten met de ontwikkeling van deze leerlijn bezig geweest. Ook hebben ze een visie op dit onderwerp geformuleerd, waarbij dankbaar gebruik is gemaakt van onder andere de Yona position paper.

Met deze leerlijn maken we, net als bij de Leerlijn Burgerschap, een bewuste keuze: digitale geletterdheid wordt niet als los vak aangeboden, maar geïntegreerd in bestaande vakken en thema’s.

Wij schetsen hieronder een mogelijke uitwerking, waarbij scholen zelf kunnen beoordelen welke doelen binnen hun bestaande aanbod al worden bereikt.:

  • bij taal: leren zoeken, beoordelen en verwerken van informatie;
  • bij wereldoriëntatie: kritisch omgaan met bronnen en media;
  • bij projecten: samenwerken en creëren met digitale middelen.

Door deze integratie blijft digitale geletterdheid betekenisvol en verbonden met de leefwereld van leerlingen. De leerlijn zorgt ervoor dat leerkrachten weten wat ze wanneer aanbieden, zodat er een logische opbouw ontstaat.

De visie: meer dan vaardigheden alleen

De nieuwe kerndoelen benadrukken dat digitale geletterdheid ook draait om houding en bewustzijn. Leerlingen moeten leren nadenken over de invloed van technologie op hun leven en op de samenleving.
Binnen het christelijk-reformatorisch onderwijs krijgt dit een duidelijke verdieping. Wij zien onderwijs niet alleen als het aanleren van vaardigheden, maar ook als christelijke vorming. Dat betekent dat digitale geletterdheid altijd verbonden is met vragen rondom:

  • verantwoordelijkheid;
  • naastenliefde;
  • eerlijkheid en betrouwbaarheid;
  • omgaan met vrijheid en grenzen.

Waar de kerndoelen spreken over ‘kritisch en verantwoordelijk deelnemen’, leggen wij expliciet de relatie met leven naar Bijbelse waarden. Hoe ga je respectvol en verantwoord om met anderen online? Hoe blijf je trouw aan de Waarheid in een wereld vol nepnieuws en onoprechtheid? Welke rol kan technologie spelen in het dienen van elkaar? Hoe voorkom je dat het gebruik van technologie jou belemmert of beschadigt?

Leerlingen worden toegerust tot verantwoord handelen, met oog voor naaste, waarheid en verantwoordelijkheid in een digitale samenleving voor Gods aangezicht.

Een eigen insteek

Daarmee heeft het christelijk-reformatorisch onderwijs een andere insteek dan een puur technische of instrumentele benadering. Digitale geletterdheid is geen doel op zich, maar een middel binnen de bredere opdracht van het onderwijs: leerlingen begeleiden in hun ontwikkeling tot verantwoordelijke mensen voor Gods aangezicht en in de samenleving.

Dat betekent concreet:

  • we kiezen bewust welke digitale middelen we wel/niet inzetten;
  • we leren leerlingen grenzen (her)kennen en respecteren;
  • we stimuleren reflectie op media en technologie vanuit Bijbelse waarden;
  • we benadrukken dat niet alles wat kan, ook wenselijk is.

Samen bouwen aan toekomstgericht onderwijs

De nieuwe kerndoelen geven richting, maar vragen om een doordachte uitwerking in de school. De leerlijn digitale geletterdheid helpt om deze opdracht concreet te maken en te verbinden aan de dagelijkse praktijk; ze krijgt betekenis vanuit christelijke vorming: leerlingen ontwikkelen niet alleen digitale vaardigheden, maar leren technologie bewust, kritisch en waardengestuurd te gebruiken. Zo worden zij toegerust tot verantwoord handelen, met oog voor naaste, waarheid en verantwoordelijkheid in een digitale samenleving voor Gods aangezicht.

We hopen dat de SLRO Leerlijn Digitale Geletterdheid, samen met het Visiedocument, bijdraagt om te bouwen aan onderwijs dat leerlingen toerust voor de toekomst – niet alleen als vaardige gebruikers van technologie, maar als kritische, verantwoordelijke en waardenbewuste mensen in een digitale wereld.

Het concept van de SLRO Leerlijn Digitale Geletterdheid kunt u hier en het concept visiedocument kunt u hier inzien.

Uw feedback is belangrijk

We zijn ons er van bewust dat er nog ruimte is voor verdere uitwerking en verbetering.
Met uw feedback kunnen we de Leerlijn Digitale Geletterdheid en het Visiedocument verder aanscherpen en nog beter laten aansluiten bij wat er nodig is in uw school.
Denkt u met ons mee?

Uw feedback wordt zeer op prijs gesteld en kunt u mailen naar info@slro.nl

In de loop van 2026 zullen de definitieve versie van de leerlijn en visiedocument gepubliceerd worden op de speciaal hiervoor te ontwikkelen website www.leerlijndigivaardig.nl.