Burgerschapsonderwijs stevig verankerd bij SO De Rank

“Volgens de onderwijsinspecteurs was De Rank de eerste school in langere tijd waar geen herstelopdracht nodig was voor burgerschap. Een mooi compliment voor wat we de afgelopen jaren hebben opgebouwd”, vinden teamleider Lieke van der Elst en IB’er Elsbeth van Kralingen.

SO De Rank in Barendrecht (stichting speciaal onderwijs Randstad) is een reformatorische school voor speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs. Op deze school staan de behoeften van de leerlingen centraal. Ze streven naar een ontspannen en veilige sfeer waarin iedere leerling zich geaccepteerd weet; en leren vanuit de praktijk en sluiten aan bij de belevingswereld van de zeer moeilijk lerende (ZML) leerlingen.

Op SO De Rank staan de behoeften van de leerlingen centraal.

De Rank heeft deelgenomen in de landelijke werkgroep van de SLRO en het Reformatorisch Gespecialiseerd Onderwijs (RGO), onder voorzitterschap van Korstiaan Karels. Elsbeth: “Daar hebben we de visie en doelen voor het burgerschapsonderwijs in het zml en s(b)o geformuleerd. Vervolgens hebben Lieke en ik samen de implementatie binnen De Rank opgepakt.”

Geen extra werk

Het uitgangspunt was om geen extra werk voor collega’s te creëren, maar voort te bouwen op wat we de leerlingen al leerden op het gebied van burgerschap. Lieke: “Dat was al veel, want we vinden het belangrijk dat onze leerlingen christelijke burgers worden, die naar hun vermogen bijdragen in de maatschappij. Met de lessen sociale vaardigheden, Wonderlijk Gemaakt, ZIEN en de overige activiteiten die we door de dag heen doen, konden we de leerlijn al grotendeels invullen. We hebben alle activiteiten vastgelegd in een document dat per burgerschapsthema precies aangeeft wat wanneer moet gebeuren en met welk streefdoel.”

Lieke en en Elsbeth hebben samen de implementatie binnen De Rank opgepakt.

Accent op vaardigheden

De leerlijn voor het zml-onderwijs is gebaseerd op die voor het reguliere basisonderwijs. Lieke: “We behandelen alle thema’s uit de burgerschapsboom, maar voor onze doelgroep stellen we streefdoelen in plaats van einddoelen. Daarnaast ligt het accent veel meer op vaardigheden dan op kennis. Onze leerlingen zitten op CED-niveau 2-4, wat betekent dat ze vooral concreet en praktisch leren. We gaan uit van het principe: voordoen, samen doen, nadoen, zelf doen. Ook als leerlingen het waarom niet precies begrijpen, leren we hen basisvaardigheden aan voor het dagelijks leven.”

Uitrol en voortgang

Collega’s ervaren de Leerlijn Burgerschap als overzichtelijk en behapbaar. Elsbeth: “Daardoor is het uitrollen ervan eigenlijk vrij eenvoudig gegaan. Nu we er een poosje mee werken, hoort de burgerschapsplanning er gewoon bij. Tijdens de leerlingbesprekingen in onze HOGW-cyclus – waarin we planmatig volgen wat leerlingen leren – evalueren we de voortgang op de streefdoelen. De inspectie stelt nog geen eisen aan monitoring, maar omdat we systematisch volgen en evalueren, zijn we al goed op weg.”

Voor onze doelgroep stellen we streefdoelen in plaats van einddoelen.

In alles verweven

Voor leerlingen is er niet echt iets veranderd, denken Lieke en Elsbeth. “Burgerschap is geen apart vak, maar komt op verschillende momenten gedurende de dag en week terug en is verweven in alles wat de school doet, zoals dat voorheen ook het geval was. De winst is vooral dat we gericht en gestructureerd bezig zijn en dat ook kunnen aantonen.”

Meer weten?

Meer weten over de leerlijn en de implementatieaanpak van De Rank? Lieke en Elsbeth delen graag hun kennis en ervaring. Ze zijn te benaderen via l.vanderelst@derankzml.nl of e.vankralingen@derankzml.nl.