Christelijk onderwijs in Engeland
SLRO projectleider Jan Vreeken heeft sinds een aantal jaren een vriendschapsband met de oorspronkelijk uit Iran afkomstige ds. Pooyan Mehrshahi. Hij is predikant van de Providence Chapel in het Engelse stadje Cheltenham (vlakbij Gloucester) en tevens voorzitter van ParsaTrust, een organisatie die zich richt op evangelisatie in de Perzische (Farsi) taal. Vreeken stelde hem enkele vragen over het onderwijs in Engeland. Dit is grotendeels door de staat geregeld en steeds meer seculier; christelijke gezinnen kiezen steeds vaker voor thuisonderwijs.
Ds. Pooyan Mehrshahi over uitdagingen en hoop
Wat is uw visie op Bijbels opvoeden en onderwijzen?
Kinderen opvoeden en onderwijzen volgens de Bijbel betekent dat je hun hart en verstand vormt onder de volle autoriteit van het Woord van God. Echt onderwijs begint met wedergeboorte en is gebouwd op de waarheid dat “de vreze des Heeren het begin der wijsheid is” (Spreuken 1:7). Ouders hebben de opdracht hun kinderen ijverig te onderwijzen in alle dingen (Deuteronomium 6).
Onderwijs is niet neutraal. In elk vak, elke les, moet de Bijbelse visie op God, schepping, zonde en verlossing in Christus doorwerken. Bijbels onderwijs betekent kinderen leren denken volgens Gods Woord, Zijn geboden lief te hebben en tot Zijn eer te leven.
Hoe ziet het Engelse schoolsysteem eruit en is er onderwijs op Bijbelse grondslag?
Het Engelse onderwijssysteem is grotendeels door de staat geregeld en steeds meer seculier. De meerderheid van de kinderen gaat naar overheids- of staatscholen, waar Bijbels onderwijs ontbreekt en moreel relativisme domineert. Zelfs scholen van de Church of England, die ooit op christelijke principes waren gebaseerd, hebben in de meeste gevallen hun Bijbelse overtuiging opgegeven voor culturele acceptatie.
Er bestaan ook onafhankelijke christelijke scholen, maar dat zijn er maar weinig en ze hebben vaak te maken met zware financiële lasten en toezicht van de overheid. Thuisonderwijs is nog steeds toegestaan en groeit onder christelijke gezinnen, hoewel de overheid de laatste jaren de regelgeving heeft aangescherpt, vanuit wantrouwen naar ouders die seculiere ideologie afwijzen.
De onafhankelijke christelijke scholen hebben vaak te maken met zware financiële lasten en toezicht van de overheid.

Welke soorten scholen kiezen ouders in uw gemeente doorgaans?
In onze gemeente nemen gezinnen in biddend opzien moeilijke beslissingen. De meeste ouders kiezen voor thuisonderwijs, om het hart en verstand van hun kinderen consequent Bijbels te kunnen vormen. Een klein aantal gebruikt lokale scholen en doet zijn uiterste best om de seculiere invloeden tegen te gaan waarmee hun kinderen daar in aanraking komen. Enkele gemeenteleden maken gebruik van de christelijke scholen in de buurt. Dat brengt eigen uitdagingen met zich mee: de meeste christelijke scholen in Engeland hebben geen reformatorische grondslag.
Wat ziet u als de positieve aspecten en de uitdagingen van deze keuzes?
Thuisonderwijs stelt ouders in staat het christelijk geloof en de Bijbel in elk aspect van het leren te integreren, hun kinderen dagelijks op te voeden in het geloof en hen te beschermen tegen wereldse invloeden. Het versterkt de familiebanden en bevordert verantwoordelijkheid en geloof. Tegelijk is thuisonderwijs veeleisend. Het vraagt tijd, energie en doorzettingsvermogen, en ouders voelen zich vaak geïsoleerd of onder druk.
Thuisonderwijs vraagt tijd, energie en doorzettingsvermogen, en ouders voelen zich vaak geïsoleerd of onder druk.

Christelijke scholen zijn gebaseerd op de Bijbel en ondersteunen wat de ouders voor hun kinderen wensen. Meestal spelen ouders een actieve rol, door te helpen in het onderwijs en praktische zaken. Het zijn echter geen reformatorische scholen. Gezinnen die voor deze scholen kiezen, hebben te maken met verschillen op theologisch vlak, persoonlijke of praktische overtuigingen en gewetenskwesties, die per gezin kunnen verschillen.
Voor gezinnen die gebruikmaken van staatscholen zijn de gevaren talrijk. Buiten het behalen van diploma´s is het een mijnenveld. De uitdagingen zijn moreel en geestelijk: blootstelling aan on-Bijbels onderwijs over seksualiteit, identiteit en wereldbeeld, evenals groepsdruk en ondermijning van de Bijbelse waarheid. Het vereist constante waakzaamheid en pastorale ondersteuning.
Hoe gaan kerken met deze uitdagingen om?
Onze kerk ondersteunt ouders bij deze moeilijkheden. We wijzen hen op de Bijbelse rol van vaders en moeders, het belang van de dagelijkse gezinsgodsdienst, consequente opvoeding en verbondenheid met de lokale kerk. We geven ook onderwijs aan jongeren om hun kennis van de Bijbelse waarheid te versterken en hen te helpen om staande te blijven in een wereld die zich tegen God keert.
Nederland kent reformatorische scholen en christelijke leermaterialen. Wat vindt u daarvan?
Dat kan een bijzondere zegen zijn, zolang ouders nog steeds als verantwoordelijken voor het onderwijs en de geloofsopvoeding van hun kinderen worden gezien, en niet een hogere instantie. De Bijbel leert dat ouders verantwoordelijk zijn voor de opvoeding en begeleiding van hun kinderen (bijv. Deuteronomium 6 en Efeziërs 6:1-2). Het Nederlandse netwerk van reformatorische scholen getuigt van het verlangen van gezinnen en kerken om toekomstige generaties christelijk onderwijs te geven tot Gods eer. Het laat zien dat een deel van de samenleving nog Gods gezag over onderwijs erkent.
In Engeland bestaat geen vergelijkbare structuur. Kerken zijn verdeeld en er zijn er maar weinig die een omvattende christelijke visie op onderwijs hebben. Het resultaat is dat christelijke gezinnen vaak alleen staan. Ik moedig uw gezinnen en kerken aan om de reformatorische scholen te koesteren en te beschermen. Zo’n netwerk is niet makkelijk opnieuw op te bouwen als het verloren gaat.
Ik moedig uw gezinnen en kerken aan om de reformatorische scholen te koesteren en te beschermen.

Wat geeft u hoop voor het Bijbels opvoeden en onderwijzen van kinderen in Engeland?
Mijn hoop rust niet op politieke systemen of culturele bewegingen, maar op Gods trouw aan Zijn verbondsvolk. Ondanks de duisternis van onze tijd zie ik hernieuwde toewijding onder veel christelijke ouders die de Bijbelse plicht van geloofsopvoeding herontdekken. Duizenden halen hun kinderen uit overheidsscholen en kiezen voor thuisonderwijs, en anderen starten christelijke scholen. Zij nemen de roeping serieus om hun huis te bouwen op Gods Woord en de druk van de wereld te weerstaan. God heeft altijd een overblijfsel bewaard dat Hem eert, en Hij zegent gehoorzaamheid nog steeds. “Wie Mij eert, zal Ik eren” (1 Samuël 2:30). Die waarheid geeft mij grote hoop.
Welke boodschap wilt u meegeven aan onze schoolleiders en leraren?
Wees dankbaar voor de vrijheid die u hebt en bescherm die standvastig en in afhankelijkheid van God. Laat seculiere ideeën, overheidsbemoeienis of financiële prikkels de eigenheid van reformatorisch en Bijbels onderwijs niet verwateren. Onthoud dat onderwijs deel uitmaakt van de geloofsopvoeding. Houd de Bijbel centraal in elk vak. Leer uw leerlingen dat Christus Heere is over alle kennis, en dat onderwijs zonder ware zaligheid en heiliging zijn doel mist. Het doel van uw werk is niet slechts slimme of succesvolle kinderen op te leiden, maar godvruchtige mannen en vrouwen die God vrezen en Zijn geboden gehoorzamen. Uw arbeid in de Heere is niet tevergeefs.
